Mơ ước vùng biên (Chương IV)

93

Năm trước, thầy Thành hiệu phó trường Chiến Phố bị bệnh nằm viện cả tháng. Mười hai đứa học trò đi bộ nửa ngày xuống thăm, góp tiền mua tặng thầy bốn gói mì tôm. “Thấy bọn trẻ, mình vừa vui, vừa muốn khóc”.

Thầy Thành từ dưới xuôi lên, cũng là người dành cả thanh xuân “khai hoang” con chữ. Thầy gặp cô giáo cùng trường. Hai người yêu nhau nhưng cũng đắn đo nhiều rồi mới cưới, vì mặc cảm của một người thanh niên lương tháng sáu trăm nghìn. Để có thêm tiền cưới vợ, thầy giáo trẻ khi ấy đã nhận đi chôn cột điện, phụ hồ, thồ gạch…

Thầy Thành tính tình sôi nổi, lại giỏi văn nghệ lẫn thể thao. Những đứa con trai như Hiệp trong trường lúc nào cũng thích lớn lên được “như thầy Thành”. Còn thầy Thành lại thấy nể học sinh của mình. Nhiều lần đến thăm học trò về, nghĩ đến đoạn đường từ nhà đến lớp, “là mình, mình nghỉ học lâu rồi”.

Thầy Thành có một học trò bố vừa mất, mẹ đi tù, cả nhà chỉ còn lại ba anh em nheo nhóc không người thân. Đứa lớn nhất mới lên lớp tám, giờ bỏ học, chắc chỉ còn đường vượt biên đi chặt chuối thuê. Hội đồng nhà trường họp lên họp xuống, rồi quyết định đưa cả ba đứa trẻ về khu bán trú, “chỉ là thêm bát thêm đũa”. Dù ba anh em đều không thuộc diện được ở lại trường.

Các thầy ở Lượng Minh, A Ba Chúc hay Chiến Phố đều đã quen với việc “khuyến học sai nguyên tắc” như thế. Họ phân bổ nguồn lực không theo nghị định và chương trình. Chờ đến lúc các em vào “diện hỗ trợ” thì chúng đã bỏ sang bên kia biên giới từ lâu.

Thầy Vịnh tin rằng một ngôi nhà bán trú đàng hoàng sẽ giải quyết được nhiều vấn đề giáo dục của Chiến Phố: nhiều đứa trẻ sẽ được ở lại trường trong tuần, sẽ không còn phải đi bộ cả chục cây số đường rừng đến lớp, sẽ được học bài vào buổi tối, sẽ được ăn uống đúng bữa.

Hiệp – Học sinh THCS Chiến Phố

Các thầy giáo vùng biên không phải những người duy nhất nhìn thấy rằng chất lượng giáo dục ở vùng sâu sẽ được cải thiện nếu có thêm đầu tư về cơ sở vật chất. Nó vẫn nằm trong những nội dung tranh luận sâu tại Quốc hội – và vẫn liên tục nằm trong các dự thảo đặt lên bàn của Bộ Tài chính.

Thầy Vịnh nhớ, hơn một thập kỷ dạy trên Hoàng Su Phì mới nhận món quà đầu tiên từ phụ huynh tặng ngày 20/11. Họ mang cho thầy nắm hoa dại và con gà mái hơn một cân.

Cặp phụ huynh từng là học trò của thầy, hôm ấy đã ở lại mổ gà, xào nấu, rồi cùng thầy uống rượu. Vậy là hết cái lễ tri ân. Con cái họ, giờ cũng đang học bán trú trường thầy.

Nắm hoa dại ấy được kể ra như một trong những bước tiến đáng nhớ nhất trong sự nghiệp giáo dục của thầy Vịnh và cả vùng núi này. Bây giờ, thầy đang mong chờ sự cải thiện đáng kể tiếp theo: một cái nhà bán trú tươm tất để các thầy cô cùng chăm những hạt ngô trong vách đá của họ.

Bài: Hoàng Phương, Thanh Lam, Hồng Phúc
Ảnh: Ngọc Thành, Thành Nguyễn, Chu Việt Bắc
Đồ họa: Tiến Thành