Sướng, khổ đời tour Guide: Ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương…

143
Hướng dẫn viên tổ chức hoạt động vui chơi cho du khách ẢNH: NHƯ LỊCH
Như Lịch (nhulichthanhnien@gmail.com)
 THANH NIÊN
Nhìn bề ngoài, làm hướng dẫn viên du lịch (tour guide) rất sướng: được đi đây đó, ăn nhà hàng, ngủ khách sạn, lại còn có tiền ‘bo’, quà cáp. Thế nhưng…
PV Thanh Niên làm phụ tour tại TP.Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận)  /// V.Q

PV Thanh Niên làm phụ tour tại TP.Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận)

V.Q
Đi phụ tour cho một công ty du lịch nổi tiếng tại TP.HCM, tôi cũng thức khuya dậy sớm, khuân đồ, bị sai vặt, ngủ chung phòng với nam giới… Và tất cả những điều đó chẳng là gì so với vất vả lẫn thú vị trong nghề của những hướng dẫn viên du lịch (HDV) thực thụ.
‘Thức sớm như gà, chạy nhanh như ngựa’
2 giờ sáng, tôi xách ba lô chạy vội đến điểm tập trung trên đường Trần Hưng Đạo (Q.5, TP.HCM) cùng các HDV chuyển vật dụng lên xe. Như lịch trình, đúng 3 giờ, hai xe chạy xuống H.Đức Hòa, tỉnh Long An để đón đoàn khách hơn 80 người du lịch hai ngày tại Mũi Né (Phan Thiết).
Trên đường đón khách, một HDV băn khoăn: “Không biết đoàn này có văn hóa tip (tặng tiền) không ta?”. Một người khác chen vào: “Họ là công nhân được xí nghiệp cho đi chơi, làm gì có tip!”.
5 giờ, khách lên xe đã đủ. Theo phân công, tôi phụ việc cho HDV L. trên xe số 1. Khác xa với vẻ uể oải bơ phờ mới đây của người vừa trải qua bốn chuyến công tác liên tục, anh L. hoạt bát, hài hước hẳn lên, thao thao thuyết minh những địa danh, tuyến điểm…
Xe dừng tại một nhà hàng ở Long Khánh (tỉnh Đồng Nai) để mọi người ăn sáng. Thấy người mẹ trẻ trong đoàn loay hoay với hai đứa trẻ, tôi chạy tới ẵm giúp, để chị tranh thủ cho đứa lớn ăn. Đến lúc tôi “gửi” lại đứa bé, người phụ nữ ấy không một lời cảm ơn…
Tới một điểm tham quan nổi tiếng ở Phan Thiết, tôi được giao cầm cờ hiệu dẫn khách đi cho khỏi lạc và tập hợp đoàn đúng vị trí. Trời đứng bóng, nắng như thiêu như đốt, tôi vô tình kéo lá cờ hiệu che đầu. Lập tức, anh L. nhắc nhở: “Một là kéo thẳng cây cờ, hai là cuộn lại cất đi chứ không được làm như vậy”.

Giờ ăn trưa, sau khi đã lo cho khách, cánh HDV xuống bếp tự chọn món ăn rồi ngồi vào “bàn nội bộ” (bàn ăn miễn phí nhà hàng dành cho cánh lái xe, nhân viên công ty du lịch). Tôi nhủ thầm, làm nghề này cũng sướng thiệt. Dẫn khách vào quán ăn uống hay mua sắm là được bao cơm nước, đôi khi còn có hoa hồng, quà tặng mang về. Mới chớm vui, chưa kịp xong chén cơm thì các HDV đã giục đứng dậy lo sắp xếp phòng nghỉ cho khách. Thấy tôi là “lính mới”, một bác tài dặn: “Theo nghề tour guide, phải tập ăn nhanh… hơn bộ đội may ra mới không bị đói!”.

Do ăn uống thất thường, chịu nhiều áp lực nên đa số HDV bị đau bao tử. Quả không sai khi có người ví HDV: “Thức sớm như gà, ăn ít như mèo và chạy nhanh như ngựa”.
Sướng, khổ đời tour Guide: Ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương...2

Một hướng dẫn viên (đeo kính đen) quẩy hết mình cùng du khách

ẢNH: NHƯ LỊCH
Ám ảnh ‘ngủ nội bộ’
Sau 22 giờ, khi thực hiện xong chương trình gala dinner, những HDV mới “lê thân” về phòng. Để nguyên áo quần, HDV T. đổ người xuống giường và bắt đầu… ngáy. Còn HDV L.  thì nấu nước chế mì tôm, bởi từ chiều đến giờ anh chàng không kịp ăn gì. Giọng đã khàn sau 3 tiếng đồng hồ làm MC, anh L.  nói: “Tour này còn nhẹ đó. Có những chuyến tụi mình dẫn đoàn mười mấy xe, hoạt động từ sáng sớm đến tối mịt”.
Làm HDV đi tour xa nhà, có lẽ ai cũng từng… “ngủ nội bộ”. Bởi lẽ, đa số khách sạn bố trí phòng nội bộ (thiết kế giường tầng như ở ký túc xá) cho tài xế và HDV ở chung (bất kể nam hay nữ).
Những ngày phụ tour cho đoàn khách du lịch Mũi Né, tôi cũng được bố trí ngủ chung phòng với “đồng nghiệp” khác phái. Do đã quá quen với cảnh phụ tour và HDV nữ ở chung, nên họ cứ vô tư cởi trần, mặc quần đùi, vô tư nói bậy, chửi thề. Đêm, các anh thi nhau ngáy như sấm…
Chị Hồ G., Công ty lữ hành V, cho hay trước đây khi còn làm freelance (hành nghề tự do cho nhiều công ty khác), chị từng gặp tình huống không hay ở phòng nội bộ. Khi chuẩn bị tắm, theo thói quen chị hay quan sát thì phát hiện có người đang rình mình. Trong phòng khi đó chỉ có chị với bác tài, nên chị quyết định không tắm nữa.
“Lý do quan trọng nhất khiến tôi đầu quân vào công ty là muốn đảm bảo an toàn cho mình. Vì khi đó, tôi chắc chắn đã có mối quan hệ với các nhân viên khác, nên những sự việc như trên rất khó xảy ra”, chị Giàu bộc bạch.

 

Làm cả ngày mệt mỏi, khi ngủ là lúc riêng tư, nhiều nữ HDV muốn mặc váy cho thoải mái nhưng ở phòng nội bộ lại không dám. Nhiều cô chui vào góc, lấy mền phủ kín người. Vì vậy, trên thực tế để tránh những bất tiện và dị nghị, một số chị em đã chấp nhận bỏ tiền túi thuê phòng riêng.
“HDV du lịch thiếu khủng khiếp”
Ông Nguyễn Văn Mỹ, Chủ tịch Công ty du lịch Lửa Việt, nhận định chưa nói đến chất lượng, số lượng HDV du lịch hiện đang thiếu khủng khiếp. Ông cho hay năm 2017, khoảng 13 triệu lượt du khách quốc tế vào VN, 8 triệu lượt khách đi nước ngoài, nhưng cả nước hiện chỉ có khoảng hơn 12.000 HDV quốc tế. Khách nội địa khoảng 72 triệu lượt, nhưng chỉ 8.000 HDV nội địa, nên không thể đáp ứng nhu cầu thực tế.
Đã thế, luật Du lịch 2017 (có hiệu lực từ ngày 1.1.2018) quy định một trong những điều kiện để cấp thẻ HDV nội địa là phải tốt nghiệp trung cấp trở lên, và tốt nghiệp cao đẳng trở lên mới được cấp thẻ HDV quốc tế. “Không nên phân biệt máy móc và coi trọng bằng cấp như thế. Lẽ ra, cần tận dụng những người lao động, học tập ở các nước trở về, có trình độ học vấn 12/12, am hiểu văn hóa các nước và có ngoại ngữ tốt để gia tăng đội ngũ HDV quốc tế. Khi đó, họ chỉ cần bổ cập thêm lớp nghiệp vụ ngắn hạn là đủ tiêu chuẩn hành nghề”, ông Mỹ đề xuất.