Trưng bày bộ sưu tập bảo vật cung đình triều Nguyễn tại Đà Lạt


Giám đốc Bảo tàng Lâm Đồng (trái) giới thiệu bộ hiện vật đỉnh ngọc.

NDĐT - Sáng 15-6, Giám đốc Bảo tàng Lâm Đồng Phạm Hữu Thọ cho biết, không gian trưng bày bảo vật cung đình triều Nguyễn, tại Cung Nam Phương Hoàng hậu, thuộc khuôn viên Bảo tàng Lâm Đồng, vừa mở cửa phục vụ du khách thưởng lãm. Đa số các hiện vật được Ngự xưởng triều Nguyễn chế tác từ thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, có tính nghệ thuật cao.

Trước đó, Bảo tàng Lâm Đồng tiếp nhận 124 hiện vật từ Kho bạc Nhà nước do Sở Tài chính Lâm Đồng bàn giao. Sau khi tiếp nhận, Bảo tàng Lâm Đồng mời các chuyên gia giám định cổ vật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tiến hành thẩm định, xác minh thông tin về niên đại, chất liệu chế tác, ý nghĩa giá trị lịch sử, văn hóa và lập hồ sơ khoa học cho từng hiện vật.

Về xuất xứ nguồn gốc, ý kiến các nhà khoa học cho rằng, các hiện vật có nguồn gốc từ cung đình triều Nguyễn, được gia đình Vua Bảo Đại đưa từ Huế vào Đà Lạt sau năm 1945, do Ngự xưởng triều Nguyễn chế tác, có niên đại từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. “Đây là bộ sưu tập quý hiếm, nhiều hiện vật được xếp vào nhóm độc bản, duy nhất có ở Bảo tàng Lâm Đồng, được chế tác thủ công rất tinh xảo, chứa đựng nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật”, Giám đốc Bảo tàng Lâm Đồng Phạm Hữu Thọ chia sẻ.

Hiện, Bảo tàng Lâm Đồng chọn lựa 36 hiện vật tiêu biểu để trưng bày phục vụ du khách thưởng lãm, cùng với không gian trưng bày hình ảnh tư liệu về kiến trúc cung đình Huế, các vị vua triều Nguyễn trong các buổi thiết triều, 13 đời vua triều Nguyễn. Các hiện vật được trưng bày theo từng nhóm chủ đề, như đồ trưng bày, tế lễ (lư hương, linh vật, bình phong), đồ vật thuộc “văn phòng tứ bảo” (bút, nghiên, giấy, mực), đồ dùng trong nhà bếp (chén, bát, tô), vật dụng trang trí (lọ hoa, bình hoa, ly)…

Nổi bật là các bảo vật như bút ngọc được Vua Tự Đức sử dụng, có khắc hai dòng chữ Hán, mỗi dòng bốn chữ với nội dung: “Tự Đức nguyên niên” (1848) và “Ngự diên văn bảo” (bút để vua viết những văn bản quan trọng và ngự phê văn bản); thẻ bài ngọc của Vua Khải Định, mặt trước và mặt sau có khắc nổi dòng chữ Hán nạm vàng “Khải Định trân bảo” và “Đại Nam Thiên tử”; cùng những hiện vật được gia đình Vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu sử dụng, như: tô, bát, chậu hay ly ngọc.

Đặc biệt, có một bát ngọc đính mảnh giấy viết bằng chữ Hán, nội dung ghi chép về việc, vào năm thứ ba đời Vua Khải Định (1918), ban cho Trưởng Hoàng tử Vĩnh Thụy, bát ngọc nhất phẩm trị giá 150 đồng, ở Cung An Định, nơi mà Vua Bảo Đại (sau khi thoái vị) và Nam Phương Hoàng hậu sinh sống.

Cùng với những hiện vật quý do những người thợ trong Ngự xưởng triều đình chế tác, bộ sưu tập còn có một số hiện vật mang tính chất “ngoại giao” rất độc đáo, thuộc các đời vua nhà Thanh (Trung Quốc), như: bát ngọc, lọ ngọc, bình ngọc; hay một số hiện vật xuất xứ từ châu Âu, như bộ nấu ăn bằng đồng, bình rượu ngọc, đĩa ngọc…

Xin giới thiệu cùng bạn đọc một số hiện vật tiêu biểu:

Đỉnh ngọc do Ngự xưởng chế tác, sử dụng trang trí trong thư phòng cung đình triều Nguyễn.

Thẻ bài ngọc của Vua Khải Định với bốn chữ Hán khắc nổi nạm vàng “Đại Nam thiên tử”.

Trấn phong do Ngự xưởng chế tác nhân dịp Vua Bảo Đại sinh nhật 40 tuổi “Vạn thọ tứ tuần đại khánh”.

Bát ngọc sử dụng trong các buổi yến tiệc của cung đình triều Nguyễn.

Bát ngọc do Ngự xưởng chế tác dùng trong bữa ăn của cung đình triều Nguyễn.

Ly ngọc bịt vàng do Ngự xưởng chế tác sử dụng trong cung đình triều Nguyễn.

Đài sen do Ngự xưởng chế tác được dùng để trang trí trong thư phòng cung đình triều Nguyễn.

Tô ngọc do Vua Khải Định ban tặng Hoàng tử Vĩnh Thụy năm 1920.

Đồ gia dụng sử dụng trong cung đình triều Nguyễn, xuất xứ châu Âu, quà tặng ngoại giao với triều Nguyễn.

Muỗng do ngự xưởng chế tác sử dụng trong các buổi yến tiệc cung đình triều Nguyễn.

MAI VĂN BẢO